Skip to content

De jeugd van tegenwoordig

Volksvertegenwoordigers, BN-ers en burgervaders spraken er het afgelopen jaar schande van. Door middel van allerlei schermpjes had men net met eigen ogen kunnen zien hoe jongeren van allochtone afkomst en plein public het gebied voor bijvoorbeeld de buurtsuper in Zaandam terroriseerden. Vervolgens werden dit soort ‘treitervlog’s’ een regelrechte mediahype. De jongeren speelde daar op in door nog een beetje stoerder te gaan hangen met de matties, videos maken met je telefoon alsof het allemaal belangrijk is en op zoek te gaan naar relletjes. Je zou zeggen dat dit de wijkagent bezig houdt, maar niet de minister-president. Rutte’s relaas was opvallend te noemen. Want feitelijk was er van criminaliteit dan wel terreur (behoudens een klein vechtpartijtje) geen sprake geweest. Of, moet hij met het ‘tuig van de richel’ gewoon asociaal gedrag onder pubers bedoeld hebben?

a-socialiteit

Dat a-socialiteit niet van gisteren is, weten we in Nederland al wat langer dan vandaag. Vroeger had je de harde kern van de nozems, de punkers, en de gabbers; allemaal groepen van hoofdzakelijk jonge mannen die uitgesproken vervelend konden doen en elkaar opzochten vanuit allerlei lagen van de samenleving. Uiteraard speelt dat tegenwoordig nog steeds. Zo valt er bijvoorbeeld geen eenduidige profielschets te geven van Nederlandse voetbalhooligans die antieke binnensteden slopen, aldus criminoloog Ferwerda. Gemeenschappelijke factoren zoals ‘voetbalclub’ of ‘erbij horen’ zijn nog steeds bindend in het laten samen klonteren van groepen mensen die als het even kan schijt hebben aan de spelregels van de maatschappij. Een sluitende verklaring heeft men hier nog steeds niet voor gevonden. Maar net als vroeger lijkt men zich vandaag de dag te verliezen in het groepsgedrag.

heet hangijzer

Daarmee dring de vraag aan in welk opzicht er vanuit de groep -even kort door de bocht-  ‘straatterroristen’ daadwerkelijk een groot en vooral ‘nieuw’ maatschappelijk probleem afkomstig is. Gedrag waar men allerlei gevoeligheden en politieke ladingen aan vast kan kleven en waar bevolkingsgroepen nu, met de verkiezingen voor de deur, opnieuw veel last van lijken te hebben. Deze vraag is moeilijk te beantwoorden. Zoals gezegd, is er in de zin van grove vormen van criminaliteit, terreur dan wel een ander soort van dreiging zeer weinig voorgevallen. Met keiharde law & order problematiek, zoals sommige knappe koppen ons willen laten geloven, heeft het dus niets te maken. Wellicht is het hier meer op zijn plaats om vast te stellen dat het woord ‘straatterrorist’ een symbolische en vooral sentimenteel (emotioneel beladen) lading dekt. Iedereen begrijpt dat het hier niet letterlijk om terroristen gaat. Wel geeft het inherent betekenis aan iets waarvan het lastig is om de zere plek aan te wijzen. Iedereen die het woord straatterrorist in de mond neemt, brandt er meteen de vingers aan, of zoiets. Het gaat dan ook niet over het plegen van strafbare feiten. Hoewel de sfeer van illegaliteit er wel degelijk als een donkere wolk om heen hangt.

gabber versus straatterrorist

Net zoals de gabbers (die feitelijk uit allerlei lagen van de samenleving afkomstig waren), gedraagt de straatterrorist zich eveneens als een soort van samenraapsel. Echter, dit wil zeker niet zeggen dat hij zich ook als een geïsoleerd fenomeen of hecht lid van een groep langs de rand van de maatschappij beweegt. De straatterrorist mengt zich als het ware door een jeugd (sub) cultuur heen. En in zijn kielzog vormt hij zo de excessen van deze cultuur, want boefje spelen is immers iets wat je in je en uit ‘moet’ dragen. Zo is de jeugd van tegenwoordig een lastig te bevatten, te definiëren en hand te haven fenomeen wat zich ook nog eens tegen een geheel andere achtergrond afspeelt dan bijvoorbeeld de jeugd uit de gabbertijd. De wereld is veel groter en complexer geworden. In allerlei opzichten vervagen de grenzen. Te denken valt aan het internet, vrij Europa, multicultureel Nederland en ga zo maar door. Later kunnen we misschien nog eens op deze nieuwe generatie terugkijken en vaststellen dat zij destijds de rauwe rand vormde van onze sterk op het individu gerichte en naar identiteit zoekende multiculturele consumptiemaatschappij. Een geruststellende gedachte vinden we in het feit dat de trainingspakken en kale koppen van de gabbers uiteindelijk ingeruild werden voor een meer maatschappelijk en geaccepteerde levensstijl. Hardcore will never die, maar aan dit soort vormen van groepsgedrag kwam eind jaren negentig toch een einde. Naast gekleurd emotioneel, is het dus van belang om helder rationeel naar de opkomst van de huidige subcultuur te blijven kijken.

Boef

Laten we in dat opzicht eens kijken naar iemand die de excessen van deze subcultuur vertegenwoordigt. Een goed voorbeeld is te vinden in de opruiende buurtrapper genaamd ‘Boef’. Zijn artiestennaam verklapt al dat we het hier niet over een zacht eitje hebben. Zo staat hij zelfs onder contract bij een soort impresariaat dat hem kennelijk geen windeieren heeft gelegd in het uitstralen van een bad ass imago. Maar niet alles in ‘nep’ aan deze jongen; want kijk je naar zijn vlog’s (het tot het bot kleineren van een politieagent bijvoorbeeld), dan toont dit volgens mij ernstige gelijkenissen met gedrag dat herleidbaar kan zijn tot een (antisociale) persoonlijkheidsstoornis. Hoewel ik geen psycholoog of iets dergelijks ben, staan het mij wel vrij om een vergelijking te maken met criteria die de DSM-IV voor zoiets stelt:

Ten eerste, een diepgaand patroon van gebrek aan achting voor en schending van de rechten van anderen, vanaf het vijftiende jaar aanwezig en tot uiting komend in diverse situaties, zoals blijkt uit drie (of meer) van de volgende kenmerken:

-niet in staat zich te conformeren aan de maatschappelijke norm dat men zich aan de wet moet houden, zoals blijkt uit het bij herhaling tot handelingen komen die een reden voor arrestatie kunnen zijn

-oneerlijkheid, zoals blijkt uit herhaaldelijk liegen, het gebruik van valse namen of anderen bezwendelen ten behoeve van eigen voordeel of plezier

-impulsiviteit of onvermogen ‘vooruit te plannen’

-prikkelbaarheid of agressiviteit, zoals blijkt uit bij herhaling komen tot vechtpartijen of geweldpleging

-roekeloze onverschilligheid voor de veiligheid van zichzelf of anderen

-constante onverantwoordelijkheid, zoals blijkt uit het herhaaldelijk niet in staat zijn geregeld werk te behouden of financiële verplichtingen na te komen

-gebrek aan berouw, zoals blijkt uit de ongevoeligheid voor of het rationaliseren van het feit anderen gekwetst, mishandeld of bestolen te hebben

Ten tweede, de leeftijd is ten minste achttien jaar.

Ten derde, er zijn aanwijzingen voor een gedragsstoornis beginnend vóór het vijftiende jaar.

Ten vierde, het antisociale gedrag komt niet uitsluitend voor in het beloop van schizofrenie of manische episodes.

wakker worden

Boef’s raps en vlog’s lijken aan te slaan bij vooral jeugdige fans die veelal van allochtone komaf zijn. Ze voelen zich tot hem aangetrokken, schamen zich niet voor zijn of het eigen gedrag en dragen dit ook openlijk uit. Het cultiveren van openlijke misdragingen staat haaks op het principe van meedoen met het maatschappelijk belang. De straatterrorist beweegt zich dan ook in de richting van sociaal isolement en het zakken door de ondergrens, zou je denken. En, misschien is het zo dat hier zelfs gesproken kan worden van een groep, een in en op te delen categorie, die vanuit het spectrum van de psychiatrie kan worden ingedeeld en uitgekleed. Echter, is het daarnaast niet de normaalste zaak van de wereld dat de taal van de straat jongeren (ver)bindt? Een opgroeiend individu verdient de kans zich los te koppelen van de groep waardoor het zich kan ontwikkelen in de richting van een beter persoon. Maar voor nu zijn ‘ze’ boos, ze begrijpen zichzelf en hun omgeving niet en zoeken samen naar een soort van houvast door het delen en uitdragen van straatcultuur. Dat dit gepaard gaat met horten en stoten en ook al vallen er (soms) enkele rake klappen, dat hoort er nu gewoon eenmaal bij. Puber zijn is tijdloos, maar kent evenwel zijn eigen tijd. Laten we als volksvertegenwoordiger, burgervader of BN’er de pubers van bijvoorbeeld Poelenburg eens wakker maken voor de volwassen realiteit. Wat dat vandaag de dag ook mag zijn.

 

 

 

 

 

 

Post a Comment

Your email is never published nor shared. Required fields are marked *
*
*